Podatek od kryptowalut. Rozliczenie kryptowalut w PIT (Poradnik), VAT i PCC

Bardzo wielkimi krokami zbliża się dzień 30 kwietnia. Jest to ostatni dzień na złożenie zeznania podatkowego za rok ubiegły. Ten był zaś szczególny dla osób handlujących kryptowalutami.  Rozliczenie kryptowalut w PIT ma nowe zasady. 

Od 1.01.2019 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące rozliczania podatku dochodowego od walut wirtualnych. Specjalnie dla tych, którzy tak jak ja lubią poczuć dreszcz emocji wysyłając zeznanie podatkowe na kilka godzin przed 1 maja 2020 r. przygotowałem wpis i  poradnik o tym, jak rozliczyć się z kryptowalut w PIT za 2019 r.  

Zdaje sobie sprawę, że większość osób na hasło: “rozliczenie kryptowalut w PIT”, “kryptowaluty rozliczenie, “podatek dochodowy od kryptowalut” może dostać palpitacji serca z biegunką włącznie. Mam jednak nadzieję, że chociaż niewielkiej części wpis rozwieje wątpliwości i pomoże samodzielnie wypełnić zeznanie podatkowe, bez pomocy prawnika lub kancelarii prawnej

Aktualizacja 13.12.2020 r.: Podatek od kryptowalut to nie tylko kryptowaluty w PIT. Postanowiłem  rozszerzyć nieco niniejszy artykuł również o inne kwestie związane z opodatkowaniem krypto. Zapraszam do wpisu

ethereum kryptowaluta

Podatek od kryptowalut - rozlicznie kryptowalut w PIT

Rozliczenie kryptowalut w PIT - podstawowe zasady rozliczeń

1. Schemat podatkowy w naszym przypadku jest dość prosty: przychód minus koszty uzyskania przychodu = dochód, który należy opodatkować. Ustawa o podatku dochodowym określa kiedy mamy do czynienia z przychodem w obrocie walutami wirtualnymi, co możemy wrzucić w koszty uzyskania przychodu (a co nie) oraz jaką stawką mamy opodatkować dochód (od razu powiem, że to 19% niezależnie od wielkości przychodu).

2. Przychodem będzie odpłatne zbycie kryptowalut.  Odpłatne zbycie waluty wirtualnej  to przede wszystkim wymiana (czy też sprzedaż mówiąc kolokwialnie) kryptowaluty na walutę FIAT (waluty fiducjarne tj. przykładowo złoty, euro, funt). Krótko mówiąc: przychód rozpoznasz wtedy kiedy na twoim koncie po sprzedaży pojawią się złotówki, euro, dolary lub inna waluta fiducjarna, na którą wymieniłeś krypto. 

Dodatkowo ze sprzedażą krypto na normalne waluty zostały zrównane następujące sytuacje: 
a. wymiana krypto -> towar lub usługa, czyli np. w wyniku wymiany części bitcoina na książkę powstanie u Ciebie przychód w wysokości wartości książki,
b. wymiana krypto -> prawo majątkowe, czyli przychód uzyskasz wymieniając krypto na jakąś wierzytelność pieniężną w wysokości ceny za którą ją nabyłeś;
c. regulowanie zobowiązań za pomocą krypto – przykładowo jeżeli zapłacisz ethereum za prąd, gaz – również uzyskałeś przychód w wysokości wartości opłaconych rachunków.

Zdecydowana większość przypadków transakcji za pomocą walut wirtualnych to ich wymiana na giełdzie na waluty FIAT. Natomiast nie można zapomnieć, że wyżej wymienione transakcje również nie są obojętne podatkowo i należy je wykazać w zeznaniu. Oczywiście wyłącznie jeżeli w ten sposób wykorzystałeś kryptowalutę.

Czemu akurat tak to wymyślono? Waluty wirtualne są coraz częściej również akceptowanym środkiem płatniczym. Gdyby przychodem była wyłącznie wymiana krypto-waluta FIAT zakładam, że wiele osób obchodziłoby przepisy ustawy kupując różne rzeczy za pomocą krypto lub regulując zobowiązania. W ten sposób możnaby pomniejszyć przychód, a w konsekwencji wartość należnego podatku, a tego raczej ustawodawca nie chce.

podatek dochodowy

 

 

3. Wymiana krypto – krypto jest neutralna podatkowo. Przykładowo jeżeli wymienisz ethereum na część bitcoina – ta transakcja jest bez znaczenia dla prawidłowego wypełnienia zeznania i w ogóle się nią nie zajmujesz.

4. Koszty uzyskania przychodów to udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie waluty wirtualnej  lub jej zbycie.  Po stronie kosztów możemy wyróżnić zatem: prowizje (zarówno od zbycia jak i nabycia krypto) oraz koszt samego zakupu kryptowaluty. Jeśli zakupiłeś  1 BTC za 15.000 zł to kosztem będzie te 15.000 zł, ale również wartość prowizji, którą giełda pobrała. 

W koszty uzyskania przychodów z transakcji nie wrzucisz wszelkich pośrednich kosztów takich jak np. koszt prowadzenia konta na giełdzie, koszt wysyłki pieniędzy na giełdę (np. przez pośrednika).  Koszt zakupu komputera? Zapomnij. Nie wrzucisz w koszty również prowizji za wymianę krypto na krypto, bo sama wymiana jest neutralna podatkowo.

5. Przychody oraz koszty poniesione w walutach obcych FIAT przeliczasz wg  kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu/poniesienia kosztu. W mojej ocenie również prowizja wyrażona w kryptowalucie jest jak najbardziej kosztem. Zwracam uwagę, że to wyłącznie moja opinia. Brak jest aktualnie interpretacji podatkowych w tym zakresie, choć czytając tę interpretację można być dobrej myśli.

Tyle tak naprawdę wystarczy Ci wiedzieć, aby prawidłowo obliczyć swoje zobowiązanie podatkowe dotyczące walut wirtualnych. Przejdźmy zatem do poradnika.

rozliczenie kryptowalut

Jak rozliczyć kryptowaluty w PIT? Poradnik

Rozliczenie kryptowalut w PIT- najczęściej zadawane pytania

1. Czy mogę rozliczyć stratę na krypto z przychodem, który uzyskałem z tytułu  świadczonej pracy lub z działalności gospodarczej?

Nie możesz pomniejszyć dochodu z innego tytułu o stratę z kryptowalut (pole 38 w PIT-38) . Przykładowo: Twój dochód za rok 2019 z tytułu prowadzonej działalności wynosi 30.000 zł. Udokumentowana strata na kryptowalutach wynosi 20.000 zł . Nie możesz “potrącić” dochodu z działalności ze stratą na krypto. 

2. Nie sprzedałem w 2019 r. żadnej kryptowaluty, więc nie uzyskałem żadnego przychodu. Kupiłem natomiast sporo kryptowalut. Powinienem się rozliczyć?

Zależy jak na to patrzeć. Co do zasady powinieneś się rozliczyć i wykazać stratę. Strata z walut wirtualnych uzyskana w 2019 r. przejdzie  na następny rok.  Przykładowo: w 2019 roku miałeś nadwyżkę kosztów nad przychodami i ta wartość wynosi 10.000 zł. Mamy zatem stratę 10.000 zł w rozliczeniu. W roku 2020 uzyskałeś przychód z obrotu kryptowalutami 3.000 zł oraz poniosłeś 5.000 zł kosztów. W polu 38 w PIT-38 za rok 2020 wskażesz 12.000 zł, bo rozliczysz w tym roku stratę z poprzedniego roku. Niektórzy nazywają to rolowaniem straty. Ona po prostu przechodzi na następne lata. 

Jeżeli  natomiast nie wykażesz transakcji zakupu krypto po stronie kosztowej, to w przyszłym roku nie pomniejszysz przychodu o koszty, jeżeli sprzedasz crypto. Pamiętaj jednak, że możesz dokonać korekty zeznania podatkowego za rok 2019.

3. Słyszałem, że przedłużony został termin do złożenia zeznania podatkowego do 31 maja 2020 r. Mogę złożyć zeznanie po 30 kwietnia 2020? 

I tak i nie :). Termin nie został przedłużony. Natomiast, jeżeli złożysz zeznanie podatkowe po 30 kwietnia a przed 1 czerwca 2020 r. to po prostu nie będziesz musiał składać tzw. “czynnego żalu”, czyli zawiadamiać organów podatkowych o tym, że popełniłeś wykroczenie skarbowe. Zalecam jednak złożenie zeznania do 30 kwietnia 2020 r.

4. Z tytułu polecenia otrzymałem od giełdy 0,00001 BTC. Czy muszę się z tego rozliczyć i kiedy?

Z tego typu środków otrzymanych w kryptowalutach rozliczasz się dopiero w momencie kiedy uzyskasz przychód. A przychód uzyskasz w momencie odpłatnego zbycia waluty, czyli w momencie jej sprzedaży/zamiany na towar lub usługę/wymiany na prawo majątkowe/uregulowania za jej pomocą zobowiązania.

Kryptowaluty a VAT

Obrót kryptowalutami jest zwolniony z VAT. W 2015 roku został wydany przełomowy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zgodnie z treścią orzeczenia świadczenie usług, które polegają na wymianie walut tradycyjnych na jednostki wirtualnej waluty bitcoin i odwrotnie, dokonywane za zapłatą kwoty odpowiadającej marży wynikającej z różnicy pomiędzy ceną, po jakiej dany przedsiębiorca nabywa waluty, a ceną, po jakiej je sprzedaje klientom, stanowi transakcje zwolnione z VAT. Na gruncie polskiego sądownictwa powyższe stanowisko zostało potwierdzone chociażby w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.  Co w związku z tym? Ano tyle, że do każdej transakcji na giełdzie nie trzeba doliczać VAT. Równocześnie jednak podmiot będący podatnikiem i płatnikiem VAT nie może odliczyć VAT.

Podatek PCC a kryptowaluty

Polska scena krypto długo czekała na ostateczne rozwiązanie kwestii związanej z PCC. Ostatecznie, począwszy od 1.07.2020 r. w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych pojawił się przepis zgodnie z którym sprzedaż i zamiana walut wirtualnych w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 26 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (w brzmieniu obowiązującym na moment wydania opinii) jest czynnością zwolnioną z podatku od czynności cywilnoprawnych. Podstawa prawna: art. 9 pkt 1a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jednolity z dnia 4 maja 2020 r., Dz.U. z 2020 r. poz. 815).

Jeżeli masz jakieś pytania odnośnie rozliczenia kryptowalut lub wątpliwości co do tekstu powyżej lub chcesz się poradzić prawnika – wiesz gdzie mnie szukać.