Zakaz przemieszczania się w Sylwestra - czy jest zgodny z Konstytucją?

Dzisiejszym dniem wstrząsnęły informacje o planowanej tzw. narodowej kwarantannie oraz o wprowadzeniu zakazu przemieszczania się w Sylwestra. Zakaz przemieszczenia się podobno ma obowiązywać od godziny 19 w Sylwestra do godziny 6 rano następnego dnia. Wróciły standardowe pytania o legalność tego typu zakazów. Czy tego typu regulacja będzie  zgodna z konstytucją?

Zakaz przemieszczania w Sylwestra niezgodny z Konstytucją

Jeżeli chodzi o zakaz przemieszczania się w Sylwestra to brak jest jeszcze konkretnych przepisów w tym temacie. Brak również informacji czy będzie to absolutny zakaz czy (co bardziej prawdopodobne)  z wyjątkami. Dotychczasowe działania rządu oraz czas jaki pozostał do Sylwestra dają podstawę do twierdzeń, że  zostanie on wprowadzony w rozporządzeniu.

Zakaz przemieszczania się w Sylwestra nie będzie zgodny z Konstytucją i jako taki nie będzie obowiązywał.

Konstytucja jako najwyższy akt prawny w Polsce stanowi, że:

Art. 52 Konstytucji:
1. Każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. (…)
3: Wolności, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą podlegać ograniczeniom określonym w ustawie.

Następnie, zgodnie z art. 31 ust. 3:

Art. 31 Konstytucji: (…)
3. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

I dodatkowo art 233 ust. 3:

Art. 233 Konstytucji: (…)
3. Ustawa określająca zakres ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w stanie klęski żywiołowej może ograniczać wolności i prawa określone w art. 22 (wolność działalności gospodarczej), art. 41 ust. 1, 3 i 5 (wolność osobista), art. 50 (nienaruszalność mieszkania), art. 52 ust. 1 (wolność poruszania się i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), art. 59 ust. 3 (prawo do strajku), art. 64 (prawo własności), art. 65 ust. 1 (wolność pracy), art. 66 ust. 1 (prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy) oraz art. 66 ust. 2 (prawo do wypoczynku).

Wniosek płynący z lektury powyższych przepisów jest jeden. Zakaz przemieszczania w Sylwestra jako naruszający istotę prawa do przemieszczania się może zostać wprowadzony wyłącznie podczas stanu nadzwyczajnego. W naszym przypadku (COVID-19) podczas stanu klęski żywiołowej i wyłącznie w akcie rangi ustawowej. Jeżeli nie zostanie wprowadzony stan klęski żywiołowej przepis zakazujący przemieszczania się będzie niezgodny z konstytucją. Nawet jeżeli zostanie wprowadzony w ustawie z czym umówmy się – i tak już władza nie zdąży.

Podobny wniosek płynie z orzeczenia sądu, które opisywałem przy okazji wpisu o obowiązku noszenia maseczek.  Identyczne stanowisko zajął również Sąd Rejonowy w Siedlcach w uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 września 2020 r. 

Co robić, kiedy Policja mnie zatrzyma?

Ponownie pozwolę sobie wspomnieć wpis o mój wpis o obowiązku noszenia maseczek. W skrócie: złamanie zakazu może spowodować reakcję Policji. Wówczas masz prawo do odmówić przyjęcia mandatu, a w takim wypadku sprawa zostanie skierowana do sądu. W mojej ocenie, biorąc pod uwagę powyższe argumenty oraz dotychczasowe orzecznictwo, szanse na brak kary są spore. Nawet jeżeli przyjmiesz mandat to w terminie 7 dni od jego wystawienia masz możliwość złożyć wniosek o uchylenie mandatu. 

Polecam również mój wpis o strajku kobiet i prawach protestujących. Są tam wskazówki i informacje o m.in. o prawach oraz obowiązkach Policjantów oraz Twoje prawa i obowiązki podczas zatrzymania – czego absolutnie nie życzę. 

Jeżeli masz jakieś pytania i chciałbyś skonsultować powyższy wpis – jestem dostępny pod mailem i telefonem.