Kolejny korzystny dla frankowiczów wyrok TSUE z dnia 18.11.2021 C‑212/20

Banki nie mają w tym roku łatwego życia. W dniu dzisiejszym tj. 18.11.2021 r. zapadł kolejny korzystny dla frankowiczów wyrok TSUE w sprawie C212-20. O co chodziło tym razem? Dlaczego wyrok Trybunału jest korzystny? Zapraszam do kolejnego wpisu z cyklu „Adwokat od spraw frankowychpomoc frankowiczom

Wyrok TSUE C-212/20 - o co chodzi?

Wniosek o wydanie, wyroku przez TSUE w sprawie C-212/20 zgłosił Sąd Rejonowy dla Warszawy‑Woli w Warszawie. Spór dotyczył konsumenta walczącego z bankiem Raiffeisen. Sąd podczas rozpoznawania sporu miał wątpliwości interpretacyjne dotyczące słynnej już dyrektywy 93/13. Dyrektywa ta, w dużym skrócie, dotyczy ochrony konsumentów w umowach z profesjonalistami (w tym bankami). 

Sąd zwrócił się do Trybunału z następującymi pytaniami:

1. Czy w świetle art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 5 dyrektywy [93/93] oraz jej motywów, przewidujących obowiązek sporządzania umowy prostym i zrozumiałym językiem oraz konieczność interpretowania wątpliwości na korzyść konsumenta, zapis umowy określający kurs kupna i sprzedaży waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego kursem waluty obcej musi być sformułowany w sposób jednoznaczny, tj. tak, aby kredytobiorca/konsument mógł samodzielne określić ten kurs w danym dniu, czy też w świetle rodzaju umowy, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ww. dyrektywy, długoterminowego (kilkudziesięcioletniego) charakteru umowy oraz faktu, iż wysokość waluty obcej podlega ciągłym (w każdej chwili) zmianom, możliwe jest sformułowanie postanowienia umownego w sposób ogólniejszy, a mianowicie odnoszący się do rynkowej wysokości waluty obcej, uniemożliwiający wprowadzenie znaczącej nierównowagi stron w zakresie praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta w rozumieniu art. 3 ust. 1 ww. dyrektywy?
 
2. W razie pozytywnej odpowiedzi na [pytanie] pierwsze: czy w świetle art. 5 dyrektywy [93/13] oraz jej motywów możliwa jest interpretacja zapisu umownego dotyczącego określania przez kredytodawcę (bank) kursu kupna i sprzedaży waluty obcej w ten sposób, aby rozstrzygnąć wątpliwości umowne na korzyść konsumenta i przyjąć, że umowa określa kursy kupna i sprzedaży waluty obcej nie w sposób dowolny, lecz wolnorynkowy, zwłaszcza w sytuacji, gdy obie strony tak samo rozumiały zapisy umowne określające kurs kupna i sprzedaży waluty obcej bądź kredytobiorca/konsument nie był zainteresowany kwestionowanym postanowieniem umownym w czasie zawarcia umowy i jej wykonywania, w tym nie zaznajomił się z treścią umowy w chwili jej zawarcia i przez cały czas jej trwania?”.

Przekładając powyższe na prosty język… Pytanie nr 1: Czy postanowienia określające kurs kupna i kurs sprzedaży waluty obcej, powinno być skonstruowane w ten sposób, że konsument powinien mieć możliwość samodzielnego określenia tego kursu czy można jednak bez uszczerbku dla praw konsumenta pozostawić bankom możliwość określania ceny rynkowej waluty? Pytanie nr 2: Jeżeli klient w momencie zawarcia umowy nie kwestionował postanowień dot. kursów określanych przez bank w tabeli, ba nawet nie zapoznał się z nimi. To czy można taką sytuację intepretować (w świetle przepisów konsumenckich) w ten sposób, że klient wyraził zgodę na określenie kursu przez bank w sposób „rynkowy”? 

Korzystne orzeczenie TSUE C-212/20 z dnia 18.11.2021

Zgodnie z treścią zapadłego orzeczenia TSUE z dnia 18.11.2021 sprawa C-212 20

1) Artykuł 5 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że treść klauzuli umowy kredytu zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem ustalającej cenę zakupu i sprzedaży waluty obcej, do której kredyt jest indeksowany, powinna, na podstawie jasnych i zrozumiałych kryteriów, umożliwić właściwie poinformowanemu oraz dostatecznie uważnemu i racjonalnemu konsumentowi zrozumienie sposobu ustalania kursu wymiany waluty obcej stosowanego w celu obliczenia kwoty rat kredytu, w taki sposób, aby konsument miał możliwość w każdej chwili samodzielnie ustalić kurs wymiany stosowany przez przedsiębiorcę.
2)  Artykuły 5 i 6 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie temu, by sąd krajowy, który stwierdził nieuczciwy charakter warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej dyrektywy, dokonał wykładni tego warunku w celu złagodzenia jego nieuczciwego charakteru, nawet jeśli taka wykładnia odpowiadałaby wspólnej woli stron.
 

Adwokat od spraw frankowych - komentarz do orzeczenia TSUE C-212/20

Jako adwokat od spraw frankowych reprezentujący klientów w sporach z banku nie jestem zaskoczony treścią orzeczenia. Jednocześnie jestem bardzo zadowolony z tego, że TSUE w sprawie C-212/20 po raz kolejny wydał korzystny wyrok i poparł frankowiczów.

Trafnie Trybunał odniósł się do bogatego już swojego orzecznictwa, wskazując, że postanowienia umowne powinny być jasne i zrozumiałe dla konsumenta. Wymóg ten nie oznacza, że umowa powinna być zrozumiała pod względem językowym, ale powinna również umożliwić zrozumienie mechanizmu obliczenia raty i oszacowanie tym samym konsekwencji ekonomicznych. Reasumując, klient podpisując umowę powinien móc sam, na podstawie obiektywnych kryteriów ustalić wysokość swojego zobowiązania. Takiego wymogu nie spełnia odesłanie do tabel kursowych, które były ustalane arbitralnie przez banki.

Wielkie brawa należą się również TSUE za tezę drugą orzeczenia. Jeżeli bowiem postanowienie jest nieuczciwe, niedozwolone to nawet wola stron zgodna na dzień zawarcia umowy nie może naprawić niedozwolonego charakteru klauzul abuzywnych. Inna interpretacja byłaby niezgodna z dyrektywą 93/13 i jednocześnie stanowiłaby (w mojej ocenie) obejście przepisów prawa.