Śmierć bliskiej oprócz bólu i cierpienia związanego z odejściem, niewątpliwie niesie ze sobą również wiele obowiązków ze strony prawnej, których musi dopilnować spadkobierca. Głównymi obowiązkami związanymi ze śmiercią krewnego jest przede wszystkim przyjęcie lub odrzucenie spadku. W rzeczywistości nieczęsto zdarza się, aby występował wyłącznie jeden spadkobierca. Wówczas, w zależności oczywiście od majętności spadkodawcy, często mamy do czynienia z tzw. działem spadku.
Wszelkie sprawy rozwiązuje się znacznie szybciej jeżeli wszyscy są zgodni i przyjaźnie nastawieni. Niestety, w mojej adwokackiej pracy jest to rzadkość…. Wtedy czas na rozwiązania ostateczne.
Dział spadku w sądzie to nowy wpis z cyklu „Adwokat Gdynia sprawy spadkowe – kompendium wiedzy”. W tym wpisie dowiesz się o najważniejszych zagadnieniach tej instytucji prawa spadkowego.
Jeśli po śmierci bliskiej osoby okazuje się, że spadkobierców jest kilku, a w skład spadku wchodzi nieruchomość, samochód, środki na koncie bankowym czy inne składniki majątkowe, prędzej czy później pojawia się pytanie: kto co dostanie? W mojej praktyce adwokackiej w Gdyni i Gdańsku dział spadku to jedno z najczęstszych postępowań, z którymi zgłaszają się do mnie klienci. Poniżej wyjaśniam najważniejsze zagadnienia związane z tą instytucją prawa spadkowego, ze szczególnym uwzględnieniem realiów sądów w Trójmieście.
Dział spadku to nic innego jak zniesienie wspólności majątku spadkowego między spadkobiercami. W wyniku spadku bardzo często dochodzi do tego, że majątek np. nieruchomość, którą posiada jedna osoba, nagle przypada kilku różnym osobom. Dział spadku to instytucja która ma na celu wskazanie, jakie przedmioty lub prawa będą nabyte przez konkretne osoby dziedziczące po zmarłym.
Co istotne – istotą postępowania działowego jest dzielenie majątku. Oznacza to, że wyłącznie aktywa (ruchomości, nieruchomości, prawa etc) będą dzielone. Długi nie podlegają pod procedowanie.
Warto wskazać, że dział spadku może odbyć się dwojako. Jeśli spadkobiercy są zgodni co do sukcesji określonych składników majątku to dział spadku można przeprowadzić w drodze umowy. Z kolei, jeśli rodzina spadkodawcy nie może dojść do porozumienia w przedmiocie działu, niezbędnym będzie wkroczenie na drogę sądową.
Stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku to dwa odrębne postępowania, które klienci bardzo często mylą. Stwierdzenie nabycia spadku (lub akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza) odpowiada jedynie na pytanie, kto dziedziczy i w jakiej części. Nie przesądza natomiast, który konkretny składnik majątku przypadnie danemu spadkobiercy. Dopiero dział spadku prowadzi do faktycznego podziału. Warto o tym pamiętać, bo sam fakt posiadania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie oznacza jeszcze, że można swobodnie dysponować poszczególnymi przedmiotami wchodzącymi w skład masy spadkowej. Więcej o samym postępowaniu spadkowym piszę w artykule o wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.
To w jaki sposób można podzielić spadek w sądzie wynika z przepisów kodeksu cywilnego dotyczących zniesienia współwłasności. Zasadniczo są trzy opcje:
Sąd co do zasady związany jest żądaniem co do sposobu działu w postępowaniu sądowym. Może on jednak zaoponować przeciw zaproponowanemu sposobowi jeżeli sprzeciwia się to prawu, zasadom współżycia społecznego, lub narusza w sposób rażący interes osób uprawnionych.
Sprzedaż licytacyjna (tzw. podział cywilny) to ostateczność, do której sąd sięga wtedy, gdy żaden ze spadkobierców nie chce lub nie jest w stanie przejąć danego składnika na własność ze spłatą pozostałych, a fizyczny podział rzeczy nie jest możliwy. W praktyce spotykam się z tym najczęściej przy nieruchomościach, gdzie spadkobiercy są silnie skonfliktowani i nikt nie dysponuje środkami na spłatę. Sprzedaż licytacyjna jest z reguły najmniej korzystna finansowo, bo cena uzyskana na licytacji komorniczej bywa niższa od wartości rynkowej nieruchomości. Dlatego zawsze rekomenduję klientom próbę porozumienia, nawet kosztem pewnych ustępstw, bo alternatywa w postaci licytacji oznacza stratę dla wszystkich.
Odpowiadając krótko: dział spadku nie jest konieczny. Nie istnieje żaden przepis , który nakazywałby dokonania podziału majątku po zmarłym. Stan współwłasności może więc trwać tak długo, jak tylko zechcą tego spadkobiercy. Dziedziczący współwłaściciele nie podlegają więc żadnemu terminowi, który wskazywałby czas na dokonanie podziału schedy po zmarłym.
Inną sprawą jest to, że prawo własności to nie tylko prawa, ale również obowiązki. Jako współwłaściciel rzeczy możesz z niej korzystać, ale powinieneś również np. partycypować w kosztach jej utrzymania. Jest to jeden z powodów dla których współspadkobiercy decydują się na postępowanie działowe.
Powszechnie wśród społeczeństwa panuje mylne przekonanie, że dział spadku jest równoznaczny ze zniesieniem współwłasności określonych przedmiotów wchodzących w skład spadku. Jest to błędne myślenie od strony czysto teoretycznej.
Owszem podczas działu spadku dochodzi do zniesienia współwłasności, lecz jest to zniesienie wspólności majątku spadkowego i wszelkich praw z nimi związanych. Najprościej powiedzieć więc, że dział spadku dotyczy podziału ogółu uprawnień wynikających z majątku spadkowego, a zniesienie współwłasności to po prostu podział udziałów w konkretnym przedmiocie po zmarłym.
Zatem, w sytuacji, kiedy ogół przedmiotów wchodzi w skład spadku, a wspólność np. nieruchomości wynika jedynie z tytułu dziedziczenia, należy dokonać działu spadku. Oczywiście efektem działu spadku będzie również zniesienie wspólności majątku.
Jeśli zaś wspólność wynikać będzie z innego tytułu niż dziedziczenie (np. sytuacja dwóch braci współwłaścicieli którzy posiadają po 1/2 nieruchomości) należy złożyć wniosek o zniesienie współwłasności.
Powyższe rozważania są oczywiście czysto teoretyczne i może nazbyt formalne. Istotą działu spadku jest bowiem jednak to, że stan „współwłasności spadku” znika.
Czy możliwe zatem jest przeprowadzenie ‘’czystego’’ działu spadku bez zniesienia współwłasności?
Działem spadku nazywamy zniesienie wspólności majątku spadkowego. Wedle więc przyjętej definicji, sądowy dział spadku nie może odbyć się bez takowego podziału. Jego istotą jest bowiem ustanie stanu „wspólności spadku”.
Aby rozpocząć dział spadku w sądzie nie ma konieczności inicjowania czy też kończenia postępowania spadkowego.
Wniosek o spadek, czyli o stwierdzenie nabycia spadku można złożyć od razu we wniosku o dział spadku. Sąd wówczas będzie zobowiązany do ustalenia kto nabywa spadek. Najczęściej nastąpi to na samym początku sprawy, gdyż to kto dziedziczy będzie miało zasadnicze znaczenie dla dalszego toku postępowania działowego.
Do wniosku o dział spadku należy dołączyć przede wszystkim postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. Jeżeli w skład spadku wchodzi nieruchomość, konieczne jest przedstawienie dowodów potwierdzających, że stanowiła ona własność spadkodawcy, czyli najczęściej odpisu z księgi wieczystej. Warto również dołączyć spis inwentarza, jeśli został sporządzony, a jeśli nie, to samodzielnie wskazać składniki majątku podlegające podziałowi wraz z ich szacunkową wartością. Współspadkobiercy powinni podać sądowi informacje o swoim wieku, zawodzie, stanie rodzinnym, zarobkach i majątku, a także wyjaśnić, w jaki sposób korzystali dotychczas z przedmiotów spadkowych. Im lepiej przygotowany wniosek, tym sprawniej przebiega postępowanie.
Częściowy dział spadku w sądzie jest możliwy co do zasady. Na czym to polega? Częściowy dział ma sens w sytuacji, kiedy spadkobiercy są np. zgodni co części elementów masy spadkowej, a nie ma zgody co do pozostałej części.
Zazwyczaj sądy niechętnie podchodzą do częściowego działu spadku. W myśl bowiem przepisów postępowanie działowe powinno dotyczyć całości spadku. Tylko z ważnych powodów może obejmować część.
W orzecznictwie Postanowienie Sądu Rejonowego w Szczytnie z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. I Ns 180/17 (LEX nr 2519116) wskazuje się, że:
niewątpliwie takim ważnym powodem mogą być spory dotyczące własności niektórych rzeczy lub uprawnień spadkodawcy wchodzących do spadku. […] Za wystarczająco ważny powód bywa w praktyce uważane złożenie przez wszystkich spadkobierców zgodnego wniosku o dokonanie częściowego działu spadku’
Co istotne, częściowy dział spadku może wynikać również z tego, że nie wszystkie składniki majątku spadkowego były znane spadkobiercom podczas działu. Wówczas należy wszcząć tzw. postępowanie uzupełniające.
Ile trwa dział spadku w sądzie? Odpowiedź typowo prawnicza może być tylko jedna – to zależy. Długość postępowania działowego może trwać średnio od kilku miesięcy do kilku lat. Czas procedowania sprawy zależy od stopnia zawiłości sprawy. Co mam przez to na myśli? Chociażby takie elementy jak m.in. ilość uczestników w sprawie, ilość oraz rodzaj składników majątku, ich wycena, kwestia ewentualnego rozliczenia nakładów i ich wyceny.
Dział spadku w najgorszym przypadku może być długą, wieloletnią i złożoną procedurą, zwłaszcza jeśli spadkobiercy nie mogą wypracować porozumienia. W takich przypadkach nieoceniona jest pomoc profesjonalnego adwokata, który jest w stanie ocenić rzetelnie sprawę i wskazać najlepsze rozwiązanie dla swojego klienta, które usprawni ogół podejmowanych działań.
Dział spadku w Sądzie Rejonowym w Gdyni (ul. Jana z Kolna 55, 81-351 Gdynia) trwa przeciętnie od 6 miesięcy do 2 lat, w zależności od stopnia skomplikowania sprawy i postawy uczestników. W Gdańsku właściwe są Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ (ul. Piekarnicza 10) lub Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe (ul. 3 Maja 9A), w zależności od ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Czas oczekiwania na pierwszy termin rozprawy w sądach gdańskich wynosi orientacyjnie od 3 do 6 miesięcy, choć wiele zależy od obłożenia wydziału cywilnego. Jeżeli konieczne jest powołanie biegłego rzeczoznawcy majątkowego do wyceny nieruchomości, co w praktyce zdarza się w większości spornych spraw, oczekiwanie na opinię może wydłużyć postępowanie o kolejne kilka miesięcy. W sprawach zgodnych, gdzie wszyscy spadkobiercy przedstawią wspólny projekt podziału, cała procedura może zamknąć się nawet w jednej rozprawie.
Darowizny dokonane przez spadkodawcę za życia na rzecz zstępnych lub małżonka podlegają co do zasady zaliczeniu na schedę spadkową przy dziale spadku (art. 1039 § 1 k.c.). W praktyce oznacza to, że jeśli jeden ze spadkobierców otrzymał za życia rodzica np. mieszkanie w darowiźnie, wartość tej darowizny zostanie doliczona do masy spadkowej, a następnie odliczona od jego udziału. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 kwietnia 2022 r. (sygn. akt III CZP 57/22) wyjaśnił, że kwota objęta dyspozycją bankową na wypadek śmierci nie podlega zaliczeniu na schedę spadkową, co jest istotnym rozstrzygnięciem dla wielu rodzin. Warto pamiętać, że spadkodawca może zwolnić obdarowanego z obowiązku zaliczenia darowizny na schedę. Takie zwolnienie powinno jednak wynikać wprost z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności towarzyszących darowiźnie.
Wartość darowizny podlegającej zaliczeniu na schedę spadkową oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, ale według cen z chwili działu spadku (art. 1042 § 2 k.c.). Zgodnie z uchwałą SN z 27 września 1974 r. (sygn. akt III CZP 58/74) ta sama zasada dotyczy wyceny wszystkich składników spadku: ich stan ustala się na dzień śmierci spadkodawcy, a wartość według cen aktualnych w dniu orzekania. W praktyce oznacza to, że jeśli spadkobierca po śmierci rodzica wyremontował odziedziczone mieszkanie, sąd weźmie pod uwagę wartość mieszkania w stanie sprzed remontu, ale wycenionego po cenach rynkowych z dnia podziału. Nakłady poniesione przez spadkobiercę na remont mogą natomiast podlegać osobnemu rozliczeniu na jego wniosek.
Jeżeli przedmiotem działu spadku jest nieruchomość zazwyczaj trafia ona w ręce jednego ze spadkobierców. Następnie nierzadko zdarza się tak, że nieruchomość trafia po prostu na rynek.
Warto wiedzieć, że sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze działu może rodzić w świetle prawa obowiązek podatkowy.
Jeżeli chodzi o podatek dochodowy sytuacja ma się następująco. Spadkobierca, który nabył na wyłączną własność nieruchomość i chce ją zbyć, nie będzie obowiązany do zapłaty podatku dochodowego w części przypadającej na nabycie w drodze spadku. Warunkiem jest jednak to, aby odpłatne zbycie nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie przez spadkodawcę (uwaga – spadkodawcę) nieruchomości.
W części przypadającej ponad nabycie w drodze spadku – uniknięcie zapłaty podatku dochodowego będzie możliwe jeżeli zbycie nastąpi po upływie 5 lat od działu spadku licząc od końca roku kalendarzowego.
Przykład: Pan Jan oraz jego dwie siostry otrzymały w spadku nieruchomość w roku 2018. Udział pana Jana w spadku wynosi zatem 1/3. W tej części nie zapłaci on podatku dochodowego jak będzie chciał sprzedać od razu nieruchomość. Ale tylko jeżeli osoba po której dziedziczył nabyła tę nieruchomość co najmniej 5 lat temu. Jeżeli w wyniku działu spadku Pan Jan otrzyma pozostałą część nieruchomości to, aby uniknąć podatku dochodowego będzie musiał poczekać ze sprzedażą 5 lat od momentu działu spadku (licząc od końca roku kalendarzowego).
Powyższe zostało potwierdzone chociażby w stanowisku Dyrektora Izby Skarbowej interpretacja indywidualna 0112-KDIL2-1.4011.1191.2021.3.MB z dnia 22 marca 2022 r.
Postępowanie o dział spadku należy do grupy postępowań nieprocesowych, w związku z czym każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Jednakże w zależności od stopnia zainteresowania udziałem w sprawie, sąd może zasądzić zwrot kosztów od jednego uczestnika lub stosunkowo rozdzielić ten obowiązek.
Dla przykładu osoba, która nie wykazuje żadnego interesu prawnego, nie uczestniczy w dziale spadku, nie powinna zostać obarczona kosztami z tego właśnie względu. Przywołując odwrotną sytuację, kiedy wnioskodawca i uczestnicy są zainteresowani i zgodni co do samego działu spadku, lecz nie co do wartości np. nieruchomości wchodzącej w skład spadku, koszty ustalenia wartości w oparciu o opinię biegłego zostaną podzielone równo na wszystkich.
Wnioskodawca – osoba składająca wniosek o dział spadku obowiązana jest do opłaty stałej od pisma procesowego w wysokości 500 zł. Opłata ta może jednak ulec zmniejszeniu o połowę do 300 zł, jeśli wniosek zawierać będzie zgodny projekt spadkobierców podziału spadku.
Ponadto, jeśli twój wniosek oprócz działu spadku dodatkowo dotyczyć będzie zniesienia współwłasności, opłata stała wynosić będzie 1000 zł i analogicznie, jeśli spadkobiercy przedstawią zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności, sąd pobierze opłatę w wysokości 600 zł.
Opłata sądowa od wniosku o dział spadku w 2026 roku wynosi 500 zł, jeżeli uczestnicy nie przedstawią zgodnego projektu podziału. Jeżeli wszyscy spadkobiercy złożą zgodny wniosek, opłata jest niższa i wynosi 300 zł. W przypadku połączenia działu spadku ze zniesieniem współwłasności opłaty te ulegają podwojeniu, wynoszą więc odpowiednio 1000 zł lub 600 zł. Do tego mogą dojść koszty opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego (od kilkuset do kilku tysięcy złotych, w zależności od rodzaju i wartości wycenianego składnika), koszty mediacji oraz ewentualne koszty zastępstwa procesowego adwokata. Warto mieć świadomość, że w sprawach nieprocesowych, do których należy dział spadku, każdy z uczestników co do zasady ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, choć sąd może orzec inaczej.
| Rodzaj opłaty | Kwota |
|---|---|
| Wniosek o dział spadku (sporny) | 500 zł |
| Wniosek o dział spadku (zgodny) | 300 zł |
| Dział spadku + zniesienie współwłasności (sporny) | 1 000 zł |
| Dział spadku + zniesienie współwłasności (zgodny) | 600 zł |
| Opinia biegłego rzeczoznawcy | 1 000–5 000 zł |
Koszty zastępstwa procesowego, czyli koszty związane z wynagrodzeniem adwokata, co do zasady ponoszone są przez strony w związku ze swym udziałem w sprawie. Jednakże nie oznacza to, że każdorazowo osoba decydująca się na pomoc adwokata zostanie obarczona przez sąd kosztami zastępstwa. W ramach wyjątku w sytuacji sprzecznych interesów prawnych, a przede wszystkim działania niewłaściwego i niesumiennego przez uczestnika, sąd może orzec w sposób odmienny od wyżej wspomnianej zasady.
Sądowy dział spadku może sporo kosztować. Wszystko bowiem zależy od stopnia skomplikowania sprawy, od tego co wchodzi w skład majątku spadkowego i przede wszystkim tego ile postępowanie może trwać. Generalnie przyjmuje się, że dział spadku może kosztować u adwokata kilka lub nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych.
Wniosek o dział spadku składa się do sądu rejonowego właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy. Jeżeli spadkodawca mieszkał w Gdyni, właściwym sądem będzie Sąd Rejonowy w Gdyni, Wydział I Cywilny, ul. Jana z Kolna 55, 81-351 Gdynia. Dla mieszkańców Gdańska właściwy będzie Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku (ul. Piekarnicza 10) lub Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku (ul. 3 Maja 9A), w zależności od dzielnicy zamieszkania spadkodawcy. Warto pamiętać, że na żądanie uczestnika zgłoszone nie później niż na pierwszej rozprawie sąd spadku może przekazać sprawę sądowi rejonowemu, w którego okręgu znajduje się spadek lub jego znaczna część, albo sądowi, w którego okręgu mieszkają wszyscy współspadkobiercy (art. 681 k.p.c.).
Mediacja przy dziale spadku to rozwiązanie, które w mojej praktyce sprawdza się znakomicie, szczególnie gdy spadkobiercy są skonfliktowani, ale nie na tyle, by całkowicie wykluczyć porozumienie. Sądy w Gdyni i Gdańsku coraz częściej kierują sprawy spadkowe do mediacji, a mediatorzy z listy sądowej w Trójmieście mają doświadczenie w tego typu postępowaniach. Zaletą mediacji jest szybkość (porozumienie można osiągnąć w ciągu kilku spotkań, zamiast czekać latami na wyrok) oraz niższe koszty. Ugoda mediacyjna zatwierdzona przez sąd ma moc prawomocnego postanowienia i stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej. Z doświadczenia mogę powiedzieć, że nawet w sprawach, które wydają się beznadziejne pod kątem porozumienia, mediacja pozwala przynajmniej zawęzić sporne kwestie i skrócić dalsze postępowanie sądowe.
Jeśli stoisz przed koniecznością podziału spadku i nie wiesz, od czego zacząć, zachęcam do kontaktu z moją kancelarią. Prowadzę sprawy spadkowe na terenie Gdyni, Gdańska, Sopotu i całego Trójmiasta. Moje wsparcie obejmuje zarówno etap przedsądowy (analiza składu spadku, negocjacje z pozostałymi spadkobiercami, przygotowanie projektu podziału), jak i pełną reprezentację w sądzie. W sprawach o dział spadku szczególną wagę przykładam do rzetelnej wyceny składników majątkowych, bo to właśnie wartość poszczególnych przedmiotów najczęściej stanowi oś sporu między spadkobiercami. Jeśli w Twojej sprawie możliwe jest porozumienie, pomagam w wypracowaniu ugody, co pozwala zaoszczędzić czas i pieniądze. Jeśli natomiast konieczne jest postępowanie sądowe, dbam o to, by wniosek był kompletny i dobrze udokumentowany, co przekłada się na sprawniejszy przebieg sprawy.
Jeżeli spadkodawca ostatnio zamieszkiwał w Gdyni, wniosek o dział spadku należy złożyć do Sądu Rejonowego w Gdyni, Wydział I Cywilny, ul. Jana z Kolna 55, 81-351 Gdynia. Sąd ten jest właściwy dla wszystkich dzielnic Gdyni. Wniosek można złożyć osobiście w biurze podawczym sądu lub wysłać pocztą (listem poleconym). Do wniosku dołączasz postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia, odpis z księgi wieczystej (jeśli w spadku jest nieruchomość), wykaz składników majątku spadkowego z szacunkową wartością oraz propozycję sposobu podziału. W mojej praktyce widzę, że dobrze przygotowany wniosek z kompletną dokumentacją pozwala uniknąć wezwań do uzupełnienia braków i przyspiesza wyznaczenie pierwszego terminu rozprawy.
Dla spadkodawców zamieszkałych w Gdańsku właściwe są dwa sądy rejonowe, w zależności od dzielnicy: Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku (ul. Piekarnicza 10, 80-126 Gdańsk) obsługuje m.in. Wrzeszcz, Oliwę, Zaspa, Przymorze, Żabiankę i Brzeźno, natomiast Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku (ul. 3 Maja 9A, 80-802 Gdańsk) obsługuje m.in. Śródmieście, Chełm, Orunię, Stogi i Siedlce. Warto pamiętać, że właściwość sądu ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a nie spadkobierców. Jeżeli spadkodawca mieszkał np. w Sopocie, właściwym sądem będzie Sąd Rejonowy w Sopocie. Na żądanie uczestnika zgłoszone najpóźniej na pierwszej rozprawie sąd może przekazać sprawę do sądu, w którego okręgu znajduje się spadek lub jego znaczna część (art. 681 k.p.c.), co bywa korzystne, gdy np. nieruchomość spadkowa leży w innym mieście niż zamieszkiwał spadkodawca.
Roszczenie o dział spadku nie ulega przedawnieniu. Wniosek o dział spadku można złożyć w każdym czasie, niezależnie od tego, ile lat upłynęło od śmierci spadkodawcy lub od stwierdzenia nabycia spadku.
Tak, dział spadku w sądzie jest możliwy nawet wtedy, gdy nie wszyscy spadkobiercy wyrażają zgodę na proponowany sposób podziału. Brak zgody uniemożliwia jedynie zawarcie umownego działu spadku u notariusza. W postępowaniu sądowym sąd rozstrzyga o sposobie podziału, nawet jeśli uczestnicy się nie porozumieli.
Koszty notarialnego działu spadku zależą od wartości dzielonego majątku i obejmują taksę notarialną, podatek VAT oraz opłaty za odpisy aktów notarialnych. Dla spadku o wartości 500 000 zł taksa wyniesie kilka tysięcy złotych. Umowny dział u notariusza jest możliwy wyłącznie przy pełnej zgodzie wszystkich spadkobierców.
Tak, w praktyce połączenie działu spadku z podziałem majątku wspólnego małżonków jest wręcz konieczne, gdy w skład spadku wchodzi udział spadkodawcy w majątku objętym wspólnością majątkową. Oba postępowania prowadzi się łącznie przed tym samym sądem.
W skład spadku podlegającego podziałowi wchodzą wyłącznie aktywa: nieruchomości, ruchomości, środki pieniężne na rachunkach bankowych, udziały w spółkach, prawa autorskie i inne prawa majątkowe. Długi spadkowe nie podlegają działowi, choć spadkobiercy odpowiadają za nie stosownie do swoich udziałów.
Co do zasady sąd nie przyznaje nieruchomości spadkobiercy, który sobie tego nie życzy, ponieważ wiązałoby się to z obowiązkiem spłaty pozostałych. Jeżeli jednak żaden ze spadkobierców nie chce przejąć nieruchomości, sąd może zarządzić jej sprzedaż licytacyjną i podział uzyskanej kwoty.
Wartość nieruchomości przy dziale spadku ustala się według cen rynkowych z dnia orzekania, ale w stanie z dnia otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy). Jeżeli uczestnicy nie są zgodni co do wartości, sąd powołuje biegłego rzeczoznawcę majątkowego. Koszty opinii biegłego ponoszą uczestnicy postępowania.
Sam dział spadku nie podlega opodatkowaniu, pod warunkiem że wartość otrzymanych składników nie przekracza udziału spadkowego danego spadkobiercy. Jeśli spadkobierca otrzymuje więcej, niż wynika z jego udziału, nadwyżka może podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Odrębną kwestią jest podatek dochodowy od sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze działu spadku.
Tak, w postępowaniu o dział spadku sąd rozstrzyga o wzajemnych roszczeniach między spadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków, poczynionych nakładów i spłaconych długów spadkowych. Roszczenia te należy jednak zgłosić, bo sąd nie rozlicza ich z urzędu.
Tak, od postanowienia sądu rejonowego w sprawie o dział spadku przysługuje apelacja do sądu okręgowego. Termin na wniesienie apelacji wynosi dwa tygodnie od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem. Skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 150 000 zł.
W sprawach spadkowych, zwłaszcza o dział spadku liczy się precyzja oraz wypracowanie rozwiązania najkorzystniejszego dla klienta, gdyż w grę wchodzą często niemałe korzyści majątkowe. Jeśli liczy się dla Ciebie doświadczenie, wynegocjowanie jak najlepszych warunków, a także sprawne oraz pewne podejmowanie kroków zachęcam do powierzenia swojej sprawy Kancelarii Adwokackiej adwokata Macieja Wieczorkowskiego. Gdynia, Gdańsk, Sopot – to lokalizacje, z których pochodzą osoby korzystające z moich usług
Telefon od klienta o godzinie 22:00: „Panie Mecenasie, wpłaciłem 30 000 złotych na konto człowieka,…
Spis treści Wielu skazanych oraz ich bliskich zastanawia się, czy możliwe jest wcześniejsze opuszczenie zakładu…
Jeżeli tutaj jesteś to zapewne poszukujesz pomocy. Dobrze trafiłeś. W tym artykule opiszę tzw. oszustwa…
Odpowiedzialność członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - na czym polega?
Ograniczenie władzy rodzicielskiej to temat budzący wiele emocji i nieporozumień, zarówno wśród rodziców, jak i…
Prowadzisz firmę od dwudziestu lat, zbudowałeś majątek, masz nieruchomości, udziały w spółkach, a może cały…